1960 yılında, Kosova’nın Gradicë köyünden Arnavut köylü Rrustë Gradica veya Rrustem Dibrani (Rrustem Gradica), annesiyle konuştu. Annesi ona yerel değirmene gidip öğütme yapmasını söyledi. Bunun üzerine arkadaşlarıyla birlikte yola koyuldu. Rrustemi, Sırpların yaşadığı Carravadicë veya Cervkena Vodica köyüne girdiğinde, hoş karşılanmadı. Arkadaşları Obiliq’e giderken, Rrustemi sırasını bekleyerek su değirmeninde durdu.
Beklerken, yakınlarda bir grup Sırp çocuk oynuyordu. Çocuklardan biri, Sırp bir iş adamı olan Rade’nin çocuğuydu. Çocuklar Rrustemi’ye yaklaştıkça, değirmene girmeye çalışırken yolunu kestiler. Rrustemi, Sırp çocuğu nazikçe ve kötü niyet beslemeden kenara itti. Çocuk daha sonra eve gidip ailesine “bir Arnavut’un onu dövdüğünü” söyledi. Bunun üzerine baba Rade, eline bir demir alıp Rrustemi’nin öğütme yaptığı değirmene gitti. Rade, Rrustemi’ye saldırdı ve başından kan fışkırdı.
Rrustemi daha sonra kemerinde bir şey aradı ve küçük bir bıçak buldu. Kendini savunmak için Rade’yi bıçaklayarak öldürdü. Bu doğal olarak değirmende kaosa neden oldu ve Rrustem Gradica hızla bir Sırp kalabalığı tarafından kuşatıldı. Ardından bir Sırp kadın Rrustemi’nin üzerine sıcak su attı. Rrustemi kendini savunmaya çalışırken orada birçok Arnavut da vardı. Daha sonra izleyen Arnavutlara “Lütfen bana bir balta atın” diye bağırdı.
Olaylar sırasında orada bulunan değirmen sahibi, Rrustemi’ye Sırp kalabalığının onu öldürebileceği gerekçesiyle oradan ayrılmasını söyledi. Bunun üzerine Rrust Dibrani, “Drenica’lı Arnavut’un ayrıldığını nereden duydunuz? Beni doğrasınlar, ama buralarda ayrılmak diye bir şey yok” dedi. Rrustemi, Sırp saldırganlardan birkaçını öldürmeyi ve birçoklarını da yaralamayı başardı. Sonunda kalabalık, balta ve çatallarla silahlanmış 300 kişiye ulaştı ve değirmene tırmanarak Rrustemi’ye saldırmaya çalıştı. Sırp köyüne yapılan saldırı 6 saat sürdü ve Rrustemi’nin bıçağı olduğu sürece hiçbir Sırp ona yaklaşmaya cesaret edemedi. Saldırıya katılan Sırp kadınların gözlerine biber attığı söyleniyor.
Orada bulunan Arnavutlar, Rrustemi’ye yardım etmekten çok korkmuşlardı, çünkü o dönem Arnavutları ezen Yugoslav Gizli Servisi başkanı Rankoviç’in dönemiydi. Rrustem Gradica daha sonra vurularak öldürüldü. Ancak Carravadicë’deki Sırplar bununla yetinmediler. Başını kestiler ve kollarını ve bacaklarını da kopardılar. Yugoslav polisi daha sonra Rrustem Gradica’yı yakalayıp annesine götürdü; annesi oğlunun ölümüne yas tutmaya ve feryat etmeye başladı.
Kaynak
Arnavut halk inanışlarından ve akrabalardan elde edilen bilgiler.
